Quy trình thi công mái bạt căng: từ khảo sát đến bàn giao

Bảy mốc chính và đầu ra của từng mốc

Tên gọi các bước có thể khác nhau giữa các đơn vị, nhưng trình tự cơ bản ít thay đổi: chưa hiểu hiện trạng thì chưa có phương án, chưa chốt hồ sơ thì chưa nên gia công, chưa kiểm tra thì chưa bàn giao. Bảng dưới đây không mô tả kỹ thuật chi tiết; nó giúp chủ đầu tư biết mình nên nhận gì và cần quyết định gì trước khi sang mốc kế tiếp.

Nội dung kỹ thuật ở từng giai đoạn, như tìm dạng, phân tích và tấm cắt, đã được trình bày trong bài kỹ thuật mái bạt căng. Bài này tập trung vào cách đi qua các mốc và những việc dễ làm chậm dự án.

Mốc 1–2: brief, khảo sát và phương án sơ bộ

Điểm xuất phát là một brief ngắn: công năng dưới mái, vùng muốn che, thời gian sử dụng trong ngày, ràng buộc về lối đi, xe ra vào hoặc hoạt động đang diễn ra. Kèm theo ảnh toàn cảnh, ảnh từng góc và sơ đồ đang có. Bài khảo sát và brief mái bạt căng có danh sách thông tin nên chuẩn bị.

Khảo sát hiện trạng giúp biết có thể đặt cột ở đâu, mái có tựa vào công trình hiện hữu hay đứng độc lập, nước mưa sẽ thoát về đâu và có công trình ngầm nào cần tránh. Những điểm chưa có hồ sơ, như nền đất hoặc kết cấu tường cũ, nên được ghi là “chưa xác định” để người thiết kế biết mình đang dựa vào giả định nào.

Phương án sơ bộ thường là phối cảnh và mặt bằng. Ở mốc này, chủ đầu tư chọn hướng đi về hình thức và vùng che, chưa phải chốt kỹ thuật. Hùng Cường Auto tiếp nhận brief, trao đổi phạm vi và phối hợp các bước khảo sát, thiết kế, báo giá theo từng hiện trạng.

Mốc 3–4: thiết kế, báo giá và chốt hồ sơ trước gia công

Thiết kế biến hướng phương án thành hình dáng màng, lực truyền vào kết cấu, chi tiết liên kết và móng. Phần việc này cần người có chuyên môn kết cấu phù hợp; bài thiết kế kết cấu mái bạt căng giải thích những gì cần được tính và xác nhận. Báo giá chỉ so sánh được khi phạm vi và mã vật liệu đã rõ; xem thêm cách tính chi phí mái bạt căng.

Mốc dễ bị xem nhẹ nhất là chốt hồ sơ gia công. Trước khi đồng ý cho cắt màng, nên có văn bản xác nhận:

• bản vẽ mặt bằng, vị trí và cao độ các điểm đỡ đã được duyệt;
• nhà sản xuất, dòng và mã vật liệu màng, màu sắc (xem vật liệu mái bạt căng);
• chi tiết biên, góc, phụ kiện và hướng thoát nước;
• phiên bản hồ sơ dùng để gia công, có ngày và người duyệt;
• các hạng mục ngoài phạm vi, ví dụ cải tạo nền, điện chiếu sáng hoặc xử lý công trình cũ.

Lý do rất thực tế: tấm màng được cắt theo hình học đã chốt, nên đổi vị trí cột hay đổi vật liệu sau mốc này thường đồng nghĩa với làm lại một phần hồ sơ và gia công.

Mốc 5: gia công màng, chia tấm và nối tấm

Mặt màng cong được chia thành các tấm phẳng (patterning). Architen Landrell mô tả bước này như cầu nối giữa thiết kế và sản xuất: nhóm sản xuất nhận mẫu tấm, bổ sung phần mép nối và chi tiết, đồng thời tính bù co giãn (compensation) để tấm được cắt nhỏ hơn kích thước cuối, vì vật liệu sẽ giãn khi căng. Đơn vị này cũng cho biết họ thử từng lô vật liệu để ghi lại độ giãn theo hai phương sợi trước khi chốt mẫu cắt.

Sau khi cắt, các tấm được nối lại. Theo Specialty Fabrics Review, tùy loại vật liệu, mối nối có thể là hàn cao tần, hàn nhiệt bằng khí nóng và áp lực, hoặc đôi khi dán. Không có một phương pháp chung cho mọi loại màng; cách nối, chiều rộng mối nối và cách kiểm tra mối nối phải theo hồ sơ thiết kế và tài liệu của nhà sản xuất đúng mã vật liệu.

Với chủ đầu tư, điều nên hỏi là: việc gia công do đơn vị nào thực hiện, dựa trên phiên bản hồ sơ nào, có chứng từ vật liệu của nhà sản xuất không, và mối nối sẽ được kiểm tra theo kế hoạch nào. Phạm vi tự gia công hay thuê đối tác cần được ghi rõ trong hợp đồng của từng dự án.

In logo hoặc đồ họa lên màng: hỏi trước khi đưa vào thiết kế

Một số chủ đầu tư muốn in logo, tên thương hiệu hoặc họa tiết lên mái. Tài liệu giới thiệu của Architen có nhắc màng polyester phủ PVC phù hợp cho việc in, nhưng điều đó không có nghĩa mọi mã vật liệu, mọi lớp xử lý bề mặt hay mọi vị trí trên mái đều in được như nhau.

Nếu có nhu cầu này, hãy hỏi nhà sản xuất vật liệu và đơn vị thi công xem có thực hiện được không, trước khi chốt vật liệu. Các câu hỏi nên đặt:

• mã vật liệu đang chọn có được nhà sản xuất cho phép in không, và bằng phương pháp nào;
• hình in có đi qua mối nối hay vùng biên không, và xử lý thế nào;
• có làm mẫu thử trước không, tiêu chí chấp nhận màu và độ bám là gì;
• độ bền màu và điều kiện bảo hành, nếu có, được ghi trong văn bản nào.

Hùng Cường Auto không mặc định nhận hạng mục in; khả năng thực hiện cần được xác nhận theo từng dự án cùng nhà sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm.

Mốc 6: chuẩn bị công trường, lắp dựng và căng màng

Trước khi lắp dựng, hai bên nên thống nhất mặt bằng tập kết, khu vực cấm, giờ làm việc và tuyến đi tạm, nhất là với công trình đang hoạt động như trường học, nhà xưởng hay bãi xe. Designing Buildings mô tả trình tự chung: dựng hệ đỡ gồm cột, cáp và chi tiết căng trước, sau đó mới căng màng lên khung bằng dụng cụ và kỹ thuật chuyên dụng.

Căng màng là công việc trên cao với lực lớn tại các điểm liên kết. Specialty Fabrics Review lưu ý người lắp đặt nên là thợ dựng có chuyên môn hoặc hiểu cách lắp hệ màng căng. Chủ đầu tư không nên tự điều chỉnh, tháo hay căng lại bất kỳ chi tiết nào; mọi việc này thuộc biện pháp thi công của đơn vị có chuyên môn.

Sau từng phần việc, nên có biên bản kiểm tra ghi hạng mục, người kiểm và điểm còn mở. Những biên bản này là đầu vào trực tiếp cho nghiệm thu mái bạt căng.

Thi công mái bạt căng mất bao lâu? Những yếu tố quyết định tiến độ

Không có số ngày chung cho mọi công trình. Tiến độ phải được lập từ kế hoạch của dự án cụ thể và được các bên xác nhận. Những yếu tố thường quyết định thời gian gồm:

• Mức đầy đủ của thông tin đầu vào: thiếu hồ sơ nền, hồ sơ công trình cũ hay số đo hiện trạng sẽ kéo dài khảo sát và thiết kế.
• Số vòng điều chỉnh phương án: mỗi lần đổi hình dáng, vị trí cột hay vùng che đều cần tìm dạng và kiểm tra lại.
• Thủ tục và phê duyệt nội bộ: nhiều bên duyệt, hoặc cần thủ tục với cơ quan quản lý, sẽ kéo dài mốc chốt hồ sơ.
• Vật liệu: mã màng, màu và phụ kiện có sẵn hay phải đặt; việc thử lô vật liệu trước khi chốt mẫu cắt cũng cần thời gian.
• Quy mô và độ phức tạp: số tấm, số điểm góc, chi tiết biên và phần kết cấu, móng.
• Điều kiện công trường: mặt bằng tập kết, giờ được phép làm, công trình đang hoạt động, khả năng đưa thiết bị vào.
• Thời tiết: mưa và gió ảnh hưởng đến công việc trên cao và việc căng màng.
• Thay đổi sau khi chốt: đây thường là nguyên nhân làm chậm nhiều nhất.

Khi nhận tiến độ, nên hỏi mốc nào đang phụ thuộc vào chủ đầu tư, ví dụ ngày cung cấp hồ sơ hay ngày duyệt bản vẽ, để hai bên cùng theo dõi.

Mốc 7: bàn giao và chuyển sang vận hành

Bàn giao không chỉ là nhận mái. Chủ đầu tư nên nhận đủ hồ sơ hoàn công, chứng từ vật liệu, hướng dẫn sử dụng và bảo trì, điều kiện bảo hành bằng văn bản và danh sách các điểm còn mở nếu có. Khung kiểm tra chi tiết có trong bài checklist nghiệm thu và bàn giao.

Sau bàn giao, việc vệ sinh và kiểm tra định kỳ nên dựa vào hướng dẫn của đơn vị bàn giao và nhà sản xuất vật liệu; bài bảo trì mái bạt căng gợi ý cách lập nhật ký. Mái bạt căng cố định cũng khác hẳn hệ mái xếp hay mái di động về trình tự thi công và vận hành, nên không dùng chung quy trình. Xem các bài khác trong chuyên mục mái bạt căng.