Mẫu mái bạt căng: ảnh tham khảo theo hình dáng và công năng

Bộ mẫu này gồm những ảnh nào và nên dùng ra sao

Trang này gom ảnh tham khảo mái bạt căng cố định theo hình dáng nhìn thấy được và theo công năng, để chủ đầu tư và kiến trúc sư nói về hình thức bằng cùng một “ngôn ngữ” trước khi khảo sát.

Tất cả ảnh trong bài là ảnh của bên thứ ba (HGMS, Tấn Hùng Anh, Vietshade), có ghi nguồn dưới từng ảnh. Đây không phải công trình của Hùng Cường Auto. Ảnh không cho biết vật liệu, kích thước, tải trọng hay địa điểm, nên bài chỉ mô tả những gì nhìn thấy.

Bộ mẫu chỉ gồm mái màng căng cố định. Mái xếp, bạt thu kéo hay mái di động là hệ khác, có cơ cấu vận hành riêng. Nếu còn phân vân giữa màng căng và các vật liệu mái khác, bài so sánh mái bạt căng với mái tôn và polycarbonate đặt các tiêu chí cạnh nhau.

Cách đọc một ảnh mẫu trước khi chọn

Khi dùng ảnh làm mẫu, nên đọc theo thứ tự sau thay vì chỉ nhìn màu và góc chụp:

1. Điểm cao và điểm thấp. Mặt màng nhô lên ở đâu, hạ xuống ở đâu. Đây là phần quyết định dáng mái và hướng nước mưa.
2. Cách đỡ. Cột đứng, cột nghiêng có dây néo, cột phân nhánh hay khung vòm. Cách đỡ ảnh hưởng trực tiếp đến vị trí chân cột trên mặt bằng.
3. Đường biên. Mép màng thường cong vào giữa các điểm giữ, tạo thành đường võng giữa hai góc.
4. Quan hệ với công trình bên cạnh. Mái đứng độc lập hay tựa vào nhà hiện hữu.
5. Vùng che thật sự. Nhìn bóng đổ và vị trí người, xe, bàn ghế bên dưới, không chỉ nhìn diện tích mái.

Theo Fabric Architecture, bước đầu tiên khi thiết kế là tạo một hình dáng có đủ lực căng trước để màng không rung phần phật, và mép màng thường tạo thành đường cong giữa các điểm liên kết. Vì vậy, dáng trong ảnh là kết quả của điều kiện đỡ cụ thể, không phải một hình vẽ có thể phóng to cho mọi mặt bằng.

Ảnh không cho biết mã màng, kích thước cột, móng hay điều kiện gió tại nơi đặt. Góc chụp rộng hoặc từ dưới lên cũng có thể làm mái trông cao và rộng hơn thực tế.

Nhóm có đỉnh nhọn: hình ảnh gợi dáng nón

Các mẫu trong nhóm này có một hoặc nhiều điểm nhô cao ở giữa, mặt màng tỏa xuống các góc thấp. Người xem thường gọi là “mái nón” hay “mái chóp”. Fabric Architecture mô tả kết cấu đỡ bằng cột hoặc theo điểm thường cho dạng hình nón. Tuy vậy, tên gọi ở đây chỉ là ấn tượng thị giác; dáng thật và cách tạo đỉnh của từng mẫu phải do người thiết kế xác nhận.

Khi chọn nhóm này, câu hỏi quan trọng là đỉnh được đỡ thế nào: bằng cột ở giữa vùng che, bằng khung phía trên hay cách khác. Cột giữa có thể đi vào khu vực đặt bàn ghế hoặc lối đi, nên cần đặt lên mặt bằng sớm.

Nhóm cánh buồm và mặt có góc cao thấp xen kẽ: gợi dáng yên ngựa

Nhóm này gồm các tấm mái ba hoặc bốn góc, trong đó các góc được đặt ở độ cao khác nhau nên mặt màng xoắn nhẹ. Fabric Architecture gọi dạng “hypar”, hay yên ngựa đơn giản, là dạng thường có mặt bằng vuông hoặc chữ nhật với một loạt điểm cao và điểm thấp. Ảnh chỉ cho thấy mặt mái gợi dáng yên ngựa; gọi một phương án là hypar cần người có chuyên môn xác nhận từ mô hình hình học.

Nhóm này cho phép dùng một cánh, ghép nhiều cánh hoặc xếp lớp. Các cánh tách rời có thể để lại khe hở giữa các tấm, nên cần nói rõ khu vực nào phải che mưa liên tục và khu vực nào chỉ cần che nắng. Bài bạt căng cánh buồm đi sâu hơn vào cách bố trí các cánh.

Nhóm vòm, khung cong và nhịp lặp

Ở nhóm này, màng được căng trên khung cong hoặc vòm, thường lặp lại thành nhiều nhịp theo một tuyến. Fabric Architecture xếp kết cấu đỡ bằng vòm hoặc khung, nơi một cấu kiện chịu nén đỡ màng, vào nhóm tương tự mái vòm trụ (barrel vault). Trong bộ ảnh, dạng này xuất hiện ở nhà xe, lối đi và sân thể thao có mặt bằng dài.

Một số ảnh trong nhóm, khi nhìn từ xa, cho cảm giác “lượn sóng” vì đường nóc hoặc mép mái lên xuống đều đặn. Đó là ấn tượng thị giác. Cụm từ “mái lượn sóng” cũng hay được dùng cho mái xếp hoặc bạt thu kéo; khi gửi mẫu, nên ghi rõ đang muốn một mái màng căng cố định để tránh hiểu nhầm hệ.

Mẫu theo công năng: xem gì trong ảnh của từng loại công trình

Mỗi công năng đòi hỏi chú ý những chi tiết khác nhau trong ảnh. Bảng dưới đây gợi ý điều nên quan sát và bài đọc tiếp.

Với sân trường hoặc khu thể thao, ảnh chụp từ bên dưới thường hữu ích hơn ảnh toàn cảnh, vì cho thấy người sử dụng đứng ở đâu so với cột và mép mái.

Cách brief một hình dáng từ ảnh mẫu

Ảnh mẫu chỉ có ích khi kèm vài dòng giải thích bạn thích điều gì. Một brief hình dáng gọn có thể theo trình tự sau:

1. Chọn hai đến ba ảnh và ghi rõ điều thích ở từng ảnh: dáng đỉnh, nhịp lặp, đường biên, màu hay cách cột đứng. “Thích ảnh này” chưa đủ để người thiết kế hiểu ý.
2. Ghi điều không chấp nhận được, ví dụ không đặt cột giữa sân, không tựa vào mặt tiền hiện hữu, hoặc phải che mưa liên tục trên lối đi.
3. Đặt mẫu lên mặt bằng thật. Gửi sơ đồ khu vực, vị trí cửa, lối xe, cây xanh và công trình xung quanh, kèm ảnh hiện trạng chụp từ nhiều hướng.
4. Nêu công năng và thời gian sử dụng: che nắng, che mưa hay cả hai; dùng ban ngày hay cả buổi tối.
5. Để ngỏ các thông số kỹ thuật. Không cần tự đề xuất kích thước cột, độ cao hay loại màng; ghi “chờ thiết kế xác nhận”.

Từ brief này, người thiết kế mới bắt đầu tìm dạng và phân tích. Architen liệt kê quy trình xác định hình dáng gồm tìm dạng, phân tích phần tử hữu hạn, lập tấm cắt, thiết kế chi tiết liên kết và phân tích nước mưa. Kết quả có thể khác ảnh mẫu ở chiều cao, số cột hoặc độ cong.

Bài khảo sát và brief mái bạt căng có danh mục thông tin hiện trạng đầy đủ hơn. Phần kết cấu và hồ sơ từng giai đoạn được trình bày ở kỹ thuật mái bạt căng.

Ảnh mẫu không thay được những gì

Một mẫu đẹp không bảo đảm phương án đó phù hợp với khu đất của bạn. Fabric Architecture lưu ý rằng phân tích kết cấu là bước chỉ ra vùng có thể đọng nước và vị trí ứng suất cao; ảnh không thể cho biết điều này. Chi phí cũng không ước tính được từ ảnh: hai mái trông giống nhau có thể khác hẳn về móng, kết cấu và vật liệu.

Khi so sánh các chào giá dựa trên cùng một mẫu, nên kiểm tra các bên có hiểu cùng một phạm vi hay không. Bài cách tính chi phí mái bạt căng gợi ý cách đặt các hạng mục cạnh nhau. Trang tổng quan mái bạt căng và chuyên mục Mái bạt căng tập hợp các bài theo công năng.