Mái che nhà xe nhà máy, nhà xe công nhân: phương án và lưu ý PCCC

Trả lời nhanh: nhà xe trong khuôn viên nhà máy (nhà xe công nhân, bãi xe ô tô, xe đưa đón) nên được chọn vị trí trước khi chọn kiểu mái. Ba việc cần kiểm tra sớm là: mái có nằm trên đường hoặc bãi đỗ xe chữa cháy không, nhà xe đứng riêng hay gắn vào nhà xưởng, và có khu sạc xe điện dưới mái hay không. Ba điểm này quyết định phương án mái và hồ sơ cần làm việc với cơ quan PCCC.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo. Để có kết luận chính xác, cần làm việc trực tiếp với cơ quan thẩm duyệt, cấp phép PCCC tại địa phương và đơn vị tư vấn thiết kế của nhà máy.

1. Chọn vị trí: tránh đường và bãi đỗ xe chữa cháy

Trong nhà máy, nhà xe thường được đặt ở sân trước, dọc hàng rào hoặc khoảng trống giữa các xưởng. Những khu này cũng hay là tuyến đường nội bộ dành cho xe chữa cháy. Theo QCVN 06:2022/BXD (bản hợp nhất VBHN 92/2026/VBHN-TT-BXD):

• Đường cho xe chữa cháy có chiều rộng thông thủy không nhỏ hơn 3,5 m (Điều 6.2.1.1).
• Kết cấu che phía trên đường hoặc bãi đỗ xe chữa cháy chỉ được bố trí khi đồng thời: cao thông thủy không nhỏ hơn 4,5 m, mỗi đoạn chắn dài không quá 10 m, các đoạn chắn cách nhau không nhỏ hơn 20 m, đoạn cuối tuyến không bị chắn dài không nhỏ hơn 20 m, và phần bị chắn không tính vào chiều dài bãi đỗ xe chữa cháy (Điều 6.2.1.3).

Một nhà xe dài liên tục phủ lên tuyến đường nội bộ rất dễ vượt các giới hạn trên. Cách an toàn hơn là đặt dãy mái song song và nằm ngoài tuyến xe chữa cháy, giữ lối xe chạy thông thoáng.

Nếu nhà xe nằm ở khoảng giữa hai nhà xưởng, bạn có thể nhập kích thước vào công cụ tra cứu PCCC mái che giữa hai nhà xưởng để xem mặt bằng đúng tỷ lệ và đối chiếu sơ bộ các ngưỡng trên.

2. Nhà xe đứng riêng hay gắn vào nhà xưởng?

Hai cách bố trí này dẫn tới hai hướng kiểm tra khác nhau:

• Nhà xe gắn vào tường xưởng (mái vươn ra từ nhà xưởng): thường được xem cùng nhà xưởng. Khi đó cần xét khoang cháy, chống cháy lan qua tường, lỗ mở và vật liệu mái. Ngoài ra, tường bao của xưởng không mặc định là kết cấu nhận được tải mái.
• Nhà xe đứng riêng trên hệ cột độc lập: cần xác định khoảng cách tới các nhà xung quanh. Khoảng cách phòng cháy giữa các nhà sản xuất được quy định tại Bảng E.2, Phụ lục E của QCVN 06 (giá trị cơ sở 9, 12, 15 hoặc 18 m tùy bậc chịu lửa và cấp nguy hiểm cháy kết cấu). Nhà xe dạng mái che hở có thuộc phạm vi áp dụng của Bảng E.2 hay không do đơn vị thẩm duyệt xác định.

Lưu ý chú thích 1 của Bảng E.2: nếu nhà có bộ phận bằng vật liệu cháy vươn ra hơn 1 m, khoảng cách phải đo giữa các bộ phận đó, không đo giữa hai tường. Mái bạt gắn vào nhà có thể rơi vào trường hợp này.

3. Xe máy điện và khu sạc dưới mái

Nhà xe công nhân ngày càng có nhiều xe máy điện, và nhu cầu sạc tại chỗ cũng tăng theo. Đây là phần nên làm rõ sớm nhất, vì có thể làm thay đổi cả vị trí lẫn kết cấu mái.

• Trụ sạc, trạm sạc xe điện có quy chuẩn riêng là QCVN 32:2026/BCT (ban hành kèm Thông tư 61/2026/TT-BCT). Hệ thống điện cấp cho khu sạc cần được thiết kế riêng.
• Các quy định mới về khu sạc xe điện ban hành năm 2026 (ví dụ Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD) áp dụng cho nhà chung cư, không áp dụng trực tiếp cho nhà máy. Dù vậy, cách tiếp cận của các quy định này (ưu tiên bố trí ngoài trời, tách khu sạc khỏi khu đỗ xe thường) đáng tham khảo khi bàn phương án với đơn vị tư vấn PCCC.
• Không nên tự thêm khu sạc vào nhà xe đã nghiệm thu mà chưa trao đổi với đơn vị thiết kế và cơ quan PCCC.

4. Ba phương án mái hay dùng cho nhà xe nhà máy

• Mái bạt căng nhà xe: nhịp rộng, ít cột, hợp dãy nhà xe dài cho xe máy và ô tô. Cần hồ sơ vật liệu màng và tính toán gió.
• Mái che khung giàn di động: dùng khi khu vực lúc cần che, lúc cần mở trống, ví dụ sân vừa đỗ xe vừa bốc xếp hàng.
• Nhà xe khung thép mái tôn: cố định, dùng lâu dài, dễ kết hợp máng thoát nước và chiếu sáng.

Với vật liệu bạt, cần đọc đúng tài liệu chậm cháy của vật liệu. Đặc tính vật liệu không thay thế cho đánh giá an toàn cháy của cả công trình (xem cách kiểm tra hồ sơ bạt chống cháy).

5. Thông tin cần gửi để nhận phương án

1. Mặt bằng tổng thể nhà máy, đánh dấu vị trí dự kiến làm nhà xe, các nhà xưởng xung quanh và tuyến đường nội bộ.
2. Hồ sơ PCCC đã thẩm duyệt của nhà máy (nếu có), đặc biệt là tuyến đường và bãi đỗ xe chữa cháy.
3. Số lượng và loại xe (xe máy, xe máy điện, ô tô, xe đưa đón), có cần khu sạc hay không.
4. Nhà xe đứng riêng hay muốn tựa vào nhà xưởng; ảnh hiện trạng tường, cột, nền.
5. Yêu cầu chiều cao dưới mái, hướng thoát nước và chiếu sáng.

Xem thêm: hồ sơ PCCC cần kiểm tra khi lắp mái che nhà xưởng, mái che giữa hai nhà xưởng và các giải pháp mái che nhà xưởng, kho bãi.

Nguồn đối chiếu

• QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, bản hợp nhất VBHN 92/2026/VBHN-TT-BXD: Điều 6.2.1.1, 6.2.1.3; Phụ lục E, Bảng E.2.
• QCVN 32:2026/BCT về trụ sạc, trạm sạc xe điện (Thông tư 61/2026/TT-BCT).
• Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD (Thông tư 31/2026/TT-BXD): áp dụng cho nhà chung cư, chỉ dùng để tham khảo.

Cập nhật: 08/11/2026. Nội dung là hướng dẫn chung, không thay thế thiết kế, thẩm duyệt hoặc ý kiến của cơ quan có thẩm quyền.